Ia. Ruimtelijk beleid  

Milieu en natuur staan bij LLD hoog in het vaandel. Een groot deel van Dantumadiel valt gelukkig binnen het beschermde landschap "De Noordelijke Wouden". “It Bûtefjild” krijgt op andere wijze bescherming en onderhoud. Het provinciaal streekplan is de basis voor de toekomst van deze beide natuurgebieden. Het open, landelijke, groene karakter van Dantumadiel moet  zo blijven en beschermd worden. Bestaande natuurgebieden moeten worden gehandhaafd. Het "Wâldlandschap kan geen meter elzensingel meer missen. Verdere kaalslag en uitdunning van het "Wâldlandschap" moet actief bestreden worden.

Wat de (woning-)bouwgrond betreft moet de gemeente zorgen voor goed beheer: geen overbodige reserves meer aankopen, geen overbodige nieuwe plannen  laten ontwikkelen  en tegen kostprijs de bouwgrond verkopen, zodat ook "starters" zich een eigen huis kunnen veroorloven.

Verpaupering van woonkernen en industrieterreinen moet aktief worden bestreden; dergelijke gronden aankopen en geschikt maken voor woningbouw in plaats van nieuwe uitbreidingen aan de randen van de dorpen. "Inbreiden" in plaats van uitbreiden. Nieuwbouw of vervanging van woningen binnen dorpskernen heeft  de voorkeur. Verdere  uitbreiding naar buiten moet voorkomen worden. Verpaupering van woonkernen moet aktief worden bestreden. Wij noemen hier o.a.: Damwâld-centrum en de omgeving van de voormalige Mounetille en de  Achterweg, in Feanwâlden  de buurt  rond café en ex-Hubo, in De Westereen de oude fabriek Bacofa, in Driezum de omgeving van loonbedrijf Van der Beek.

De plannen voor ruimtelijke ordening moeten, beter afgestemd worden op de praktijk, d.w.z. de wensen van de bevolking en de toekomstige bevolkingsontwikkeling. (krimp en vergrijzing) Dat betekent dat er ingezet moet worden op leeftijdsbestendige woningen.

Gronden die gekocht zijn als belegging en als buffer, moeten in tijden van recessie verkocht worden en het geld moet ingezet worden voor uitvoering van beleid.

In Dantumadiel is alleen ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid. Uitbreiding van industrieterreinen is ongewenst. In plaats daarvan kunnen verouderde industrieterreinen opgewaardeerd worden. Grootschalige industrie moet voorkomen worden evenals grootschalige glastuinbouw en intensieve veehouderij met megastallen. Er moet duidelijke en betrouwbare informatie over het grondgebruik gegeven worden en deze moet in  regiobreed informatiesysteem opgeslagen zijn.

Er worden slechts twee bestemmingsplannen gemaakt voor de hele gemeente: een voor de bebouwde kommen en een voor de buitengebieden. Ook het waterbeheer wordt opgenomen in deze bestemmingsplannen.

I b. Landschap en natuur.  

Voor  LLD  zijn twee gebieden extra belangrijk: het woudenlandschap van “de Noardlike Fryske Wâlden” en het veenweidegebied van  “It Bûtefjild”.

Voor “De Noardlike Fryske Wâlden” betekent dat, dat de lange smalle percelen, ooit veroverd op het veenmoeras, moeten blijven begrensd door dijkwallen en elzensingels. Verspreid in dit dekzandlandschap liggen  plassen water, dobben  die vaak worden gebruikt als drinkplaats voor het vee, en sloten en vaarten, die ook beschermd moeten worden.

“It Bûtefjild”moet behouden blijven voor de natuur en de functie in de ecologische hoofdstructuur.

Wat het huidige  plan voor de aanleg van de Centrale as betreft: Uit onderzoek blijkt dat de nu-voorgestelde weg nauwelijks positieve gevolgen heeft voor de Dantumadielse bedrijvigheid. Er is dus voor Dantumadiel geen argument voor het huidige voorkeurstracé. Er zijn betere varianten voor de centrale as, die het landschap aanzienlijk minder aantasten, die ook de verkeerstromen door de Trynwâlden verminderen, die een veel korter traject hebben met minder oversteken en onderdoorsteken en die bovendien veel goedkoper zijn en het wâldlandschap minder aantasten.

De LLD vindt het onbegrijpelijk dat voor het huidige traject gekozen is en is hier dan ook faliekant op tegen.

Als de huidige plannen doorgang vinden mogen die de doelstellingen van het nationale landschap “de Noardlike Fryske Wâlden” niet ondergraven. De as moet dan ook ”groen” worden aangelegd en  binnen de kaders van het nationaal park “de Noardlike Fryske Wâlden” blijven. Hier wordt niet mee geschipperd; wat er aan historische waarden vernield wordt komt nooit weer terug.

Als de Centrale As er eenmaal is, komt de huidige Hoofdweg in een andere bekostigingscategorie en wordt het een flinke financiële last voor de gemeente. Daar hoort een flinke tegemoetkoming, dan wel afkoop, van de provincie tegenover te staan. De afwaardering naar gemeentelijke weg en daarmee samenhangende "ombouw" mogen niet ten koste gaan van andere wegen in de gemeente die nodig aan opwaardering toe zijn. De gemeente moet verder een hoog groen gehalte met parken, wandelpaden en fietspaden, waterwegen en plassen houden. De bewoners hebben inspraak bij de aanleg  het onderhoud van het openbaar groen in hun buurt. Er moet meer onderhoudsvriendelijke beplanting gebruikt worden. Herstel van de Halepaden moet hoog op het prioriteitenlijstje komen eindelijk na 40 jaar praten.

De nog bestaande open gebieden tussen de dorpen (en stad) vrijwaren van bebouwing: ook geen “dun- en duurwoningen” in de vorm van landschapsparken met overdadig grote luxe herenhuizen..

I c. Milieu en natuur.  

Voor LLD heeft de verbetering van het milieu een hoge prioriteit. Dit houdt in: minder verbruik van schaarse grondstoffen en fossiele brandstoffen. Zorg voor bodem, water en lucht blijft actueel.

Vervuiling door kunstlicht moet teruggedrongen worden  (geen nachtverlichting in buitengebieden zoals it Bûtefjild). Lichthinder door de uitstraling  van kassen en straat- of  buitenverlichting moet worden verminderd. Door toepassing van LED-verlichting in de straatverlichting kan aanzienlijk op energieverbruik worden bespaard.

De hoeveelheid afval terugdringen door hergebruik, verdere scheiding en aparte inzameling, recycling en kostenheffing aan de bron. Particuliere initiatieven met betrekking tot hergebruik van goederen stimuleren. Samenwerking tussen deze en de gemeentewerf tot stand brengen. Het afval moet op verantwoorde wijze en tegen het gunstigste tarief verwerkt worden.

Stimuleren van het toepassen van nieuwe technologieën. De gemeente subsidiëert zonnepanelen en kleinschalige windenergie. Duurzaam en milieuvriendelijk bouwen moeten gestimuleerd worden.

Waar mogelijk geeft de gemeente het voorbeeld bij nieuwbouwprojecten (dorpshuis,sporthal, enz.).

LLD is voorstander van minder regels, maar waar regels gelden dienen die goed  gehandhaafd te worden evenals de milieuvergunningen.

Bij de burgers, maar ook bij bedrijven het gebruik van efficiënte en schone technologieën stimuleren: een zuinig verbruik van energie en water. Aanbrengen van geluidsreducerende maatregelen op of bij doorgaande wegen. Een specfieke bedreiging is de aanleg van de centrale as. (voornoemd)

Naast natuurbescherming ook  natuurontwikkeling en natuureducatie stimuleren.

Er zal nog meer aandacht moeten komen voor het voorkomen van illegale stort, zwerfvuil, hondenpoep en paardenpoep.

I d. Bouwen en wonen.  

De woningvoorraden  moeten aangepast worden  aan de huidige, maar vooral ook aan de verwachte vraag. Daarom moet er gebouwd worden met levensloopbestendigde woningen; denk aan meer ouderen en meer kleine gezinnen en éénpersoons huishoudens. Dus alle soorten vertrekken gelijkvloers moet mogelijk zijn. Volkswijken praktisch renoveren en  saaiheid  voorkomen.

Duurzaam  bouwen met milieuverantwoorde materialen heeft  de voorkeur. Particulieren hebben  voorrang boven projectontwikkelaars.

Er moet worden gebouwd met toepassing van optimale isolatie, zonneboilers, zonnecollectors, aardwarmte, warmte opslag, gescheiden waterafvoer en dergelijke. Hemelwater wordt een steeds groter probleem voor de waterzuiverings-installaties: Er moet begin gemaakt worden met aparte regenwater-afvoersystemen.

De  rentesubsidie voor starters die duurzaam willen bouwen moet worden bevorderd. De prijzen van de bouwgrond moeten naar beneden. Inpassing in de huidige dorpen moet vóór gaan om te voorkomen dat er cultuurgrond of natuurgrond wordt opgeofferd en de nog bestaande open ruimtes dichtslibben. Nieuwe parken met recreatiewoningen zijn eveneens ongewenst: de markt is reeds oververzadigd.

Het “welstandsvrij-bouwen” moet zoveel mogelijk worden bevorderd. De regelgeving is aan een herziening toe.

I e.  Gemeentebezit.  

De gemeente moet continu een goed voorbeeld geven. Door  een beter beheer van de openbare ruimtes worden ook de dorpen leefbaarder.

Beter onderhoud aan de wegen: praktischer opzet, in plaats van gaten en scheuren  vullen en lappen, hele deklagen vervangen of aanpakken.

Begraafplaatsen in handen van de gemeente houden: niet overdragen aan stichtingen en particu-lieren. (gemeenschapsvoorzieningen zo wie zo nooit vercommercialiseren.)

Beter onderhoud starten: wildgroei van gras tussen de tegels, overhangende takken, te lang gras, te brede heggen enz. aanpakken.

Gronden die vrij komen van pacht moeten verkocht worden. In tijden van recessie moeten de buffer-gelden uit deze gronden benut worden.

Grondbeleid: de gemeente bezit nog 135 ha. Die kan zo mogelijk te gelde worden gemaakt tegen een redelijke prijs. De gemeente (met haar monopoliepositie) hoeft geen overdadige winsten te maken uit grondexploitatie.

Grondexploitatie moet geen doel zijn en geen winstbron. De gemeente vervult een sociale functie ten dienste van de inwoners.

II a. Gezondheidszorg. 

Eerstelijns voorzieningen, zoals huisartsenposten en apotheken, moeten over het hele jaar en te allen tijde in voldoende mate beschikbaar en bereikbaar zijn voor iedereen. Dit geldt ook voor hartmassage apparatuur en de bediening ervan. De gemeente heeft een bepaalde verantwoordelijkheid in dit soort zaken.

Bij zorg moet er meer gericht worden op het voorkomen van ziekten, door een gemeentelijk  platform van gemeente, artsen en sportverenigingen.

Door de vergrijzing is er  in de toekomst meer zorg nodig; richten op meer gezonde levensjaren.

Instandhouding  van een regioziekenhuis  om te garanderen dat de  hulpverlening op korte afstand blijft van de bewoners.

Er moet een veiligheidsplan komen voor het voorkomen van ongelukken. Misbruik van geld wat gereserveerd is voor de zorg is ontoelaatbaar.

LLD is voorstander van één centraal zorgloket waar iedereen met vragen over de zorg terecht kan.

In een geëmancipeerde samenleving is geen plaats voor welke vorm van discriminatie ook. LLD wil een laagdrempelig meldpunt voor klachten over discriminatie van welke aard dan ook.

II b. Jongerenbeleid.  

Aan jongeren moeten meer mogelijkheden worden geboden tot zinvol bezig zijn, ontspanning en ontwikkeling. De huidige benadering is vaak nog te veel gericht op alleen maar bestrijding van schadelijke activiteiten. Er moeten voorzieningen komen, zoals eigen veilige en gezellige ontmoetingsplekken ( “hangplekken”) voor elke leeftijdscategorie, in de dorpshuizen, met een grote variatie aan activiteiten. Zolang er geen goede voorzieningen zijn moet er een vorm van gedoogbeleid voor keten gevoerd worden, mits die aan bepaalde regels van veiligheid en het voorkomen van drankmisbruik voldoen. Jongerenbeleid meer positief richten en minder  bestrijden. Daartoe met voortvarendheid integraal jeugd en jongerenbeleid ontwikkelen, uitwerken en toepassen.

Er moeten ook mogelijkheden zijn dat jongeren in contact komen met ouderen. Daarom is een geïntegreerde aanpak van dorpshuizen nodig, waar zowel oud als jong gebruik van kan maken.

Alle kinderen moeten tegen een redelijk tarief een kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of naschoolse opvang kunnen bezoeken. Aangezien beide ouders vaak werken, wordt de behoefte aan kinder- en jeugdopvang steeds groter. Particuliere initiatieven op dit gebied moeten worden gestimuleerd.

Vandalisme en overlast stevig aanpakken, maar de nadruk leggen op preventie. De samenwerking van de jongerenwerker met de instellingen voor naschoolse opvang, scholen en (sport)verenigingen wordt blijvend gestimuleerd.

Er moeten genoeg financiële middelen ter beschikking worden gesteld voor sport-, vakantie- en culturele activiteiten.

II c. Ouderenbeleid.  

Ouderen moeten gestimuleerd worden om actief te blijven, mentaal en fysiek. Er moet voorlichting worden gegeven en er moeten meer activiteiten komen. De groep ouderen zal de komende jaren in aantal toenemen. Er moet gericht worden op meer gezonde levensjaren: gezond leven, gezond eten en voldoende bewegen.

LLD pleit voor een integraal ouderenbeleid  en ouderenzorg. Er moet voldoende aandacht zijn voor de mobiliteit van de oudere inwoners; het ouderenvervoer is hiervan een onderdeel.

Voor ouderen moeten voorzieningen worden getroffen zoals : hulp bij het administratieve werk zoals formulieren invullen, aanvragen doen en reclamaties en bezwaarschriften schrijven. Hiervoor dienen vrijwilligerscentrales en formulierenbrigades die overal en gemakkelijk toegankelijk zijn. Ouderen dienen beschermd te worden tegen agressieve telefonische verkoopacties van  bedrijven. Ook bij verhuizing dienen er hulpinstanties beschikbaar te zijn. Er mogen geen ouderen buiten de boot vallen, of vereenzamen.

Ook zijn wij van mening dat de Lauwerspas er moet blijven.

II d. Onderwijs.  

 LLD wil goede onderwijsvoorzieningen in de gemeente hebben en houden, die naast ontwikkeling en uitdaging ook een veilige sociale omgeving bieden. In overleg met de GGD moet er toezicht en controle komen op drugsgebruik onder de jeugd. Goed onderwijs ontwikkelt de persoonlijkheid, kennis en vaardigheden biedt meer kansen op de arbeidsmarkt en een  beter functioneren in een maatschappij. Een goede schoolomgeving stimuleert tevens goede sociale vaardigheden en solidariteit.

Grote scholen zijn uit: Overzichtelijke eenheden, geïntegreerd in de dorpen van de leerlingen zijn gewenst. Veel leerlingen reizen momenteel dagelijks nog over grote afstanden: Bus- en taxivervoersstromen naar en van scholen, moeten zoveel mogelijk verminderd worden. Het aanbod aan voorzieningen voor voortgezet onderwijs zo dicht mogelijk bij de vraag brengen.

Voor lichamelijke opvoeding en schoolzwemmen in het basisonderwijs moeten vakleerkrachten

gehandhaafd blijven. De veiligheid van de leerlingen moet bij vakken als zwemmen en gymnastiek voldoende gewaarborgd zijn.

Schoolgebouwen moeten buiten de schooluren voor andere groeperingen beschikbaar worden gesteld. Dat kan het beste in een samenwerkingsschool met voorzieningen die gemeenschappelijk benut kunnen worden en met personeel dat breed inzetbaar is. Het gebruik als school staat echter altijd voorop.

Er worden door de gemeente gelden beschikbaar gesteld voor voorzieningen als schoolzwemmen, logopedie, kunstonderwijs, milieu- onderwijs, informaticaonderwijs, projecten en dergelijke.

II e. Cultuur.  

Stimulering van actieve en passieve cultuurbeleving. Warme aandacht voor Dantumadiel als broedplaats van met name  de Friese kunst en cultuur.

Kunst en cultuur bieden een gezond tegenwicht tegen doorgeschoten materialisme en is ook in sociaal-economisch opzicht waardevol voor de maatschappij.

De uitstraling van Friese  kunst en cultuur naar buiten toe verbeteren. Ondersteunen van culturele evenementen. Culturele initiatieven positiefkritisch benaderen. Stimulering van cultuurparticipatie voor alle leeftijden. Ouderen, jongeren, bijstandsgerechtigden e.d. korting blijven geven om deel te kunnen nemen aan deze activiteiten. (Lauwerspas)

Aandacht voor amateurkunst en artistieke initiatieven op verenigingsniveau. Stimuleren van experimentele vormen van kunstuitingen. Ruimte geven aan het provinciale bibliotheek-beleid. Het resultaat moet zodanig zijn dat in alle woonkernen de bibliotheken over voldoende faciliteiten  beschikken."Toegang voor iedereen" tot internet e.d. behoort tot de kerndoelen. Bevorderen van het Fries als eerste bestuurstaal.

LLD vindt het belangrijk om jongeren cultureel bewust te maken. Daarom moet er voldoende ruimte zijn voor jongeren die muziek, toneel of andere culturele uitingsvormen willen beoefenen.

II f. Sport en recreatie.  

LLD wil een meer uitgebalanceerd aanbod van sportfaciliteiten in de gemeente. Sport moet voor iedereen beschikbaar (qua prijs) en bereikbaar (qua afstand) zijn. Sport is een bron van gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en sociale samenhang. Teamsport bevordert veel positieve zaken zoals een gezonde  mentaliteit, regels leren aanvaarden, samenwerking enz.  Kleinschalige voorzieningen helpen realiseren en in stand houden in alle woonkernen, zoals  mogelijkheden voor schaatsen, skaten (pipe-holes), speelplaatsen e.d. Activiteiten van clubs en verenigingen stimuleren en zo mogelijk ondersteunen.

De speelterreinen in de woonwijken moeten levend worden gehouden. De buurtverenigingen worden hierbij ingeschakeld. De jeugd  stimuleren om actief  te gaan sporten d.m.v. acties en competities.

De gemeente zorgt voor het op peil blijven van de accommodaties. Aan- en afvoerroutes naar sportaccommodaties moeten veilig zijn en blijven. Daar waar de bevolking en leden kiezen voor multifunctionele (sport)accommodaties deze initiatieven sterk ondersteunen en snel ten uitvoer brengen in deze crisisperiode. Bij alle sport-accomodaties en overige plekken waar veel mensen samenkomen  en risico’s op hartfalen groter dan normaal zijn, moet de gemeente hartmassage-apparatuur plaatsen. Dat hoort in deze tijd en het is een verantwoordelijkheid van de gemeente ten dienste van de inwoners.

Een MFC vergroot de leefbaarheid, heeft uitstraling naar de omgeving, heeft veel lagere (beheers)kosten en leidt tot behoud van het bestaande voorzieningenniveau in dorp. 

II g. Welzijn.  

Bij de overheveling van de bevoegdheden t.a.v. welzijnsvoorzieningen naar de gemeenten, in het kader van de WMO mag voor de cliënten geen kwaliteitsverlies optreden. De opzet moet zodanig zijn dat de kwaliteit van de zorg ook voor de toekomst wordt zekergesteld. Zorg moet worden verleend naar behoefte en aangepast aan de individuele situatie.

Het welzijnswerk moet de voorwaarden bieden waaronder mensen in staat gesteld worden,  ondanks handicap, gebrek, of kwaal , zelfstandig aan het maatschappelijk leven te kunnen blijven deelnemen.

De invoering van de WMO moet in samenwerking met andere gemeenten rondom  Dantumadiel worden aangepakt. In een gezamenlijk in-te-richten projectorganisatie moet een samenhangend zorgbeleid voor de regio worden ontwikkeld en ingevoerd. Een vraaggestuurd zorgaanbod. De kwaliteitseisen en het toezicht worden gezamenlijk georganiseerd. De zorg moet goed bereikbaar zijn; dichtbij en duidelijk. Bureaucratie moet zo veel mogelijk worden vermeden.

De door de gemeenten kortgeleden overgenomen verantwoordelijkheid voor de WWB toetsen op effectiviteit en zo nodig /zo mogelijk verbeteren. De gemeentelijke uitvoeringsorganisaties (ISD, e.a.) zijn nog nieuw en de samenwerking tussen de gemeenten is nog lang niet compleet.

Het  efficient functioneren van de diensten met resultaten en kosten moet goed worden bewaakt. De witgoedregeling voor sociale minima, evenals het in standhouden van overige faciliteiten voor minima opnieuw invoeren.

III a. Inwoners  

Inwoners moeten regelmatig, tijdig en volledig worden geïnformeerd  via de website, de gemeentegids en de wekelijkse pagina in de regionale krant. De informatie via de Dantumadiel-website moet bij-de-tijd blijven.

Echt openbaar bestuur betekent dat de inwoners recht hebben op voorlichting over de wijze, waarop in de gemeente de besluitvorming tot stand komt. Dus geen achterkamerpolitiek en geen vriendjespolitiek! Iedere burger heeft dezelde prioriteit. Bij trajecten wordt de procedure en de tijdslijn goed duidelijk gemaakt en strikt gevolgd.

Voor ingrijpende veranderingen zal voortaan een bindend referendum plaatsvinden. Daarmee krijgen de inwoners een directere controle over ingrijpende veranderingen in de gemeente Dantumadiel. In plaats van dure adviesorganen wordt de expertise van de eigenbevolking ingeschakeld.

III b. Raad en College.  

De raad bestuurt de gemeente en het college van burgemeester en wethouders voert uit. De raad komt met initiatieven die men uit de bevolking hoort en zelf ontplooit.  De raad stelt een eigen programma op voor vier jaar. Rond onderwerpen die de inwoners belangrijk vinden, worden informatieavonden of forums gehouden. Bij belangrijke beslissingen wordt de raad eerder geïnformeerd.

Jaarlijks dient er een openbaar debat te worden gehouden over de kwaliteit van de dienstverlening. Het functioneren van het gemeentelijk apparaat wordt door  de raad en de inwoners getoetst.

Om nauw contact met de burgers te onderhouden is het noodzakelijk dat het bestuur dicht bij de inwoners staat, letterlijk en figuurlijk. Fusie met een buurgemeente kan dit proces in de weg staan en is daarom niet wenselijk. Wanneer fusie onontkoombaar is moet gegarandeerd zijn dat er een nauw contact met de burgers is.

III c. De ambtelijke organisatie.  

De efficiëntie van het ambtenarenapparaat wordt door samenwerking met omliggende gemeenten en centrale instanties verder verhoogd. In plaats van de huidige “ productgroepen” komen er op het gemeentehuis afdelingen waar de dienstverlening aan de burger centraal staat, dus diensten.

Het personeelsbestand wordt langs natuurlijke weg met 25% verminderd naar ongeveer 150. In tijden van recessie moet vooral overhead bestreden worden. Daarvoor is het nodig dat er een personeelsstop wordt ingevoerd.  Bovendien neemt  het inwonertal af, dus ook het gebruik van de diensten. Verbouw van het gemeentehuis is dan ook zinloos op dit moment. Nieuwe wettelijke/arbo-regels komen er pas in 2015, zolang kan de verbouw uitgesteld worden. Op dat moment kan men de situatie beter overzien.

Er wordt gezorgd voor een snellere afdoening van aanvragen op gebied van bouw, sociale zaken subsidie en belastingen. Er komt een einde aan muggezifterij bij het vergunningverlenen.

Bijna alle inwoners die met een bouwaanvraag te maken hebben gehad hebben hiermee dramatische ervaringen. Die moeten in de toekomst volledig uitgesloten worden door een totaal andere benadering. Een vergunning wordt geacht te zijn verleend zodra de gemeente niet binnen de vastgestelde termijn heeft besloten. Deze regeling wordt ruim toegepast, echter niet voor zaken ter bescherming van de openbare zeden. (bijv. sexclubs)

IV. Financiën.  

Financiën hebben voor  LLD zéér hoge prioriteit. De financiële sturing van de gemeentelijke activiteiten moeten ingegeven zijn op zuiverheid en doelmatigheid. Gemeentelijke financiën moeten op orde zijn en effectief worden besteed. LLD denkt daarbij aan de volgende maatregelen:

-        Er vindt jaarlijks toetsing plaats door een onafhankelijke rekenkamer, die onderzoek doet en zelf de kaders van haar onderzoek vaststelt. De rapportage van de rekenkamer is openbaar.

-        Er komt één loketdienstenrichtlijn; er komt veel nieuw beleid of nieuwe wetgeving op gemeenten af. De complexiteit van de uitvoering en de beperkte implementatietijd vormen een knelpunt voor gemeenten. Daarom stelt de  gemeente op de dorpen teams  van burgers ( werkelozen en vutters) in, die de aanvrager kunnen helpen.

-        Gemeentelijke tariefsverhogingen moeten zoveel mogelijk worden vermeden. Het principe dat de gebruiker betaalt, is een goed uitgangspunt, maar moet met omzichtigheid worden toegepast.

-        Onverwachte financiële meevallers moeten worden gebruikt ten behoeve van en voor de inwoners. Zij mogen niet in de 'grote pot' verdwijnen en voor de organisatie gebruikt worden of aan de reserves worden toegevoegd. De term “kostendekkend tarief” mag niet misbruikt worden en zal eerder tot een lager tarief moeten leiden bij de diverse diensten.

-        Subsidiestromen aan verenigingen of stichtingen, welke medewerkers in loondienst hebben, moeten onder toezicht komen van een zogenaamde “subsidie-ambtenaar”. Dit ter voorkoming van misbruik en wanbeleid.

LLD is voor openheid van zaken en zeker op financieel gebied. De gemeente moet regelmatig, via de media, uitleg geven over de financiële stand van zaken. Richtlijnen vanuit Den Haag kunnen alleen worden uitgevoerd als ook de gelden er bij worden gegeven.

Bij nieuwe projecten wordt eerst gespaard tot de helft van het benodigde kapitaal. De andere helft wordt gefinancierd. Lenen kost geld, maar sparen levert geld op. De toekomstige inwoners worden zo niet opgescheept met de kosten van hoge leningen van hun voorgangers. Dit principe biedt veel voordelen voor de toekomst. Dantumadiel moet een financieel gezonde gemeente worden.

V a. Openbare orde en veiligheid.  

Het scheppen  en waarborgen van een veilige omgeving voor de burger is een eerste levensbehoefte. De huidige onrust, criminaliteit en overlast op straat en op de wateren, vragen een effectieve en vertrouwenwekkende aanpak. Daarnaast kunnen er zich  calamiteiten op nabije industrieterreinen voordoen.

Door gedegen onderzoek en analyse door eigen mensen, de feitelijke risico’s blootleggen. Hierover moet de gemeente duidelijke en eerlijke informatie aan de burgers verstrekken.

Luisteren naar de burgers levert de informatie over het gevoel van veiligheid bij de burger.

Maatregelen, veiligheidsvoorzieningen zoals de inrichting van de buitenruimte, aanwezigheid, zichtbaarheid en inzet van politie e.d., moeten gebaseerd zijn op zowel de objectieve feiten als de subjectieve veiligheidsbeleving.

LLD is voor minder regels, maar waar regels zijn gesteld, moet er actief gehandhaafd worden. De burger moet een goed gevoel krijgen (van nuttig, nodig en rechtvaardig) bij de maatregelen (zoals boetes, sancties en verboden en geboden).

Er moeten in de gemeenten goede, actuele rampenplannen (in samenwerking met andere gemeenten) komen. De gemeente stelt zeker dat die plannen regelmatig gecontroleerd en getest worden en informeert de burger hierover jaarlijks.

De hulpdiensten moeten zo worden ingericht, dat de wachttijden voor hulpverlening ter plaatse tot de landelijke standaardnormen worden beperkt.

Het beleidsplan van de politie Dantumadiel moet worden opgesteld samen met vertegen-woordigers van de gemeente Dantumadiel en ter goedkeuring aan de raad van Dantumadiel worden voorgelegd.

Surveillance binnen de bebouwde kom moet meer met de fiets of te voet plaatsvinden en minder per auto. De netwerkagent moet een bekend gezicht worden voor de burger. In de woonwijken moeten 30-kilometer-zones standaard worden en gehandhaafd blijven. In de buitenwijken 60-km.

Voorkomen van onveiligheid als gevolg van te hoge verkeerssnelheden dient een hoge prioriteit te krijgen.

De fietsroutes in de gemeente moeten veiliger worden, met name de oversteekplaatsen, zoals de oversteek van de Goddeloaze Singel met de Rondweg om Veenwouden e.a. .  Deze oversteek moet een tunnel krijgen en overige onveilige oversteekplaatsen moeten worden verbeterd.

Dorpspreventieprojecten dienen blijvend te worden gestimuleerd. 

Het brandweerkorps dient met voldoende middelen uitgerust te worden om haar taak op een goed niveau te kunnen handhaven. Het moet weer aantrekkelijk worden om vrijwilliger bij de brandweer te worden.

V b. Economie en werkgelegenheid.  

De agrarische sector, toerisme, dienstverlening en kleinschalige, lokaal-gerichte, activiteiten dragen bij tot levendige kernen. De gemeentelijke overheid dient deze economische activiteiten zoveel mogelijk te bevorderen.  Voor ondernemers moet een gunstig klimaat worden geschapen, daar heeft de hele gemeenschap profijt van. Afschaffing van de precario-rechten is wenselijk.

Zo moeten er gunstige voorwaarden geschapen worden voor de sectoren recreatie en toerisme. Vestiging en behoud van goede horeca en winkels in de dorpen stimuleren, voor een toeristische aantrekkingskracht en samenbinding. Handhaving van de huidige winkelbestand  en verbetering van de winkelfaciliteiten is van het grootste belang voor de kernen binnen de Dantumadiel.

Maximaal benutten van bestaande industrieterreinen. Een gunstig vestigingsbeleid hanteren voor kleinschalige, niet milieubelastende bedrijven. Zorgen voor een moderne communicatie-infrastructuur. Het hele ondernemersklimaat moet vriendelijker. Dantumadiel moet een apart beleidsplan ontwikkelen voor het bevorderen en ondersteunen van het locale bedrijfsleven. Tevens moet er een risico-analyse worden uitgevoerd  van  de bestaande werkgelegenheid en wat te doen als de grotere werkgevers vertrekken.

Voor de agrarische sector moet samen met de ondernemers worden gezocht naar een rendabele bedrijfsvoering in het buitengebied zodat het open landschappelijk karakter behouden blijft.

Bevorderen van de biologische landbouw (arbeidsintensief en kleinschalig) met eventueel hieraan gekoppeld “agrorecreatie”. Door de slechte ontwikkeling in de landbouw verdient deze sector, zowel ambtelijk als financieel extra steun om bijv. omschakeling naar andere activiteiten mogelijk te maken. LLD zal zich tevens sterk maken voor behoud van de werkgelegenheid bij Trion, in het kader van de WSW.

V c. Verkeer en vervoer.  

Verdere verbetering van de ontsluiting van Dantumadiel is belangrijk. Goede bereikbaarheid van lokale adressen voor auto en fiets moet zonder aantasting van het landelijk karakter. 

We denken daarbij aan:

• Het terugdringen van zwaar doorgaand verkeer op landelijke wegen die daarvoor niet bestemd zijn. De uitvalswegen kunnen al lang het verkeersaanbod niet verwerken. De lokale wegen hebben te lijden onder een wijziging in de verkeersbelasting door verschuiving van het verkeersaanbod.
• Openbaar vervoer moet gestimuleerd worden.
• Het scheppen van een duurzaam veilige verkeerssituatie in de gehele gemeente  door politiecontrole op naleving.
• De weg naast de Centrale As via de Valom behouden. Als er een blokkade is op de centrale as (onderhoud, ongeluk) zit alles vast.
• Goede bereikbaarheid van alle kernen met openbaar vervoer. Bus- en treinverbindingen moeten op het huidige niveau worden gehandhaafd. Het renoveren van de omgeving van de stations. (goede parkeerfaciliteit voor fiets en auto, weinig bossages, camerabewaking e.d.)
• De mobiliteit van de inwoners moet zoveel mogelijk worden gewaarborgd. Direct openbaar vervoer tussen Dantumadiel en Leeuwarden versterken.
• Gebruik van de fiets continue stimuleren. Veilige fietsroutes naar "knooppunten", zoals scholen, sportzalen en -terreinen, winkelcentra, bedrijfsterreinen, recreatiegebieden etc.
• Vervolmaken van aantrekkelijke en veilige fietsroutes door het landschap; wij denken o.a. nog aan een fietspad vanaf Rinsumgeast via de Koarndyk, op de Koailoane aan, met een tunneltje onder de Haadwei  door.

Omdat een aantal beoogde maatregelen buiten de bevoegdheden van de Gemeente vallen dienen ze te worden bepleit bij overlegsituaties met andere overheden.

V d. Dorpsvisies.  

Elk dorp moet zijn eigen sociale structuur ontwikkelen, omdat elk dorp in onze gemeente zijn eigen wensen, kansen en mogelijkheden heeft. We kiezen voor een evenwichtige bevolkingsopbouw in alle dorpen; geen aparte groepen per straat of wijk. Lagere  Lasten Dantumadiel vindt dat de Gemeente grote waarde moet hechten aan de visies van de diverse besturen van dorps- en wijkbelangen en daar gehoor en uitvoering aan moet geven. Zo zijn wij van mening dat de visie van dorpsbelang Feanwâldsterwâl, gerespecteerd moet worden en dat het een dorp bij Dantumadiel  moet worden omdat men altijd op Feanwâlden georiënteerd is geweest.

De visies per dorp moeten nog ingevuld worden  door dorps- en wijkraden. Wy nodigen onderstaande dorpsbelangen uit om hun visie naar ons op te sturen via ons contactformulier, dan plaatsen we die ook op onze site:

• Damwâld-Dantumawâld-Ikkerwâld-Moarmwâld
• De Westereen
• Feanwâlden-Feanwâldsterwâl
• Driezum-Wâlterswâld
• Rinsumageast-Sibrandahûs
• Broeksterwâld-De Falom
• Readtsjerk

Klik hier voor de dorpsvisie van Damwâld: http://www.deikkerwaldster.nl/downloads/DorpsvisieDamwoude2007-2017.pdf

Klik hier voor de dorpsvisie van De Westereen: http://www.westereen-promoasje.nl/images/stories/pdf/08%2006%2019%20dorpsvisie%20low.pdf

Klik hier voor de dorpsvisie van Feanwâlden: http://veenwouden.revoadviesgroep.nl/ContentDocuments/Dorpsvisie%20Veenwouden%20standaardkwaliteit.pdf